تاندینوپاتی آشیل (Achilles tendinopathy)
درد و ضخیم شدن تاندون، یا در بخش میانی آن، دو تا شش سانتیمتر بالاتر از پاشنه، یا در محل اتصال آن به استخوان پاشنه. این دو نوع رفتار متفاوتی دارند و درمانشان هم متفاوت است، پس مهم است مشخص شود کدام است.
تاندون به معنای معمول کلمه ملتهب نیست. رشتههای کلاژن آن بینظم شدهاند و تاندون نتوانسته خودش را با باری که به آن وارد میشود تطبیق دهد. درمان هم از همینجا میآید: به تاندون به شکل کنترلشده بار وارد میکنیم تا خودش را بازسازی کند.
- بارگذاری تدریجی، با تمرینهای اکسنتریک یا تمرین مقاومتی سنگین و آهسته، دستکم به مدت دوازده هفته. این درمانی است که بهترین شواهد علمی را دارد و همان درمانی است که بیشتر از همه زودتر از موعد رها میشود.
- درگیری محل اتصال همان تمرینها را تحمل نمیکند. کشش پا به سمت بالا (dorsiflexion) تاندون را به استخوان پاشنه فشار میدهد و مشکل را بدتر میکند، برای همین برنامهی تمرینی تغییر داده میشود و از بلندکنندهی پاشنه (heel raise) استفاده میشود.
- شاکویو تراپی (shockwave therapy) بهعنوان درمان کمکی، وقتی یک برنامهی بارگذاری درست به نتیجه نرسیده و متوقف مانده است.
- هیچ تزریق کورتونی داخل تاندون انجام نمیشود.
- جراحی برای گروه کوچکی که با هیچکدام از اینها بهتر نمیشوند: دبریدمان (برداشتن بافت آسیبدیده)، و در محل اتصال، برداشتن گوشهی بالایی و برجستهی استخوان پاشنه و وصل کردن دوبارهی تاندون.
التهاب فاسیای کف پا (plantar fasciitis)
درد زیر پاشنه، که با اولین قدمهای صبح و بعد از نشستن از همه بدتر است. نُه از هر ده مورد بدون عمل جراحی آرام میشوند، هرچند معمولاً چند ماه طول میکشد.
- کشش عضلهی ساق و فاسیای کف پا، چند بار در روز
- کفش نرم و نگهدارنده، همراه با کفی طبی یا پد پاشنه (heel cup)
- کنترل میزان فشار روی پا و کنترل وزن
- آتل شبانه برای دردهای صبحگاهی که ادامه پیدا میکنند
- شاکویو تراپی برای مواردی که بیش از شش ماه طول کشیدهاند
- جراحی فقط در موارد واقعاً مقاوم به درمان، و در این موارد عضلهی ساق اغلب هدف مفیدتری از خود فاسیا است
پارگی تاندون آشیل
درد ناگهانی و تیز در پشت مچ پا، که اغلب با صدای «تق» شنیدنی همراه است، و سختی در فشار دادن پنجهی پا به زمین. تشخیص با معاینه و تست فشردن ساق پا (calf squeeze test) گذاشته میشود.
هم درمان بدون جراحی با برنامهی بوت طبی عملکردی و هم ترمیم با جراحی، در بیمار مناسب نتایج خوبی دارند. با برنامههای درمانی امروزی، احتمال پارگی دوباره در هر دو روش مشابه است. جراحی خطر عوارض زخم و آسیب عصب دارد، و درمان بدون جراحی به پایبندی دقیق به برنامهی بوت نیاز دارد. انتخاب روش به مدت زمانی که از آسیب گذشته، فاصلهی بین دو سر تاندون و نیازهای بدنی بیمار بستگی دارد.