اساس کار
استخوانهای بلند از صفحهای غضروفی در نزدیکی هر دو انتهایشان رشد میکنند. اگر رشد در یک سمت این صفحه کند شود و سمت دیگر به رشد ادامه دهد، استخوان کمکم به سمت مخالف خم میشود. به این ترتیب، صاف کردن اندام یعنی گذاشتن یک ایمپلنت کوچک روی یک سمت صفحه رشد و صبر کردن.
ایمپلنت معمولاً یک پلاک کوچک دوسوراخه است که در هر طرف صفحه رشد یک پیچ دارد و مثل یک نوار کششی (tension band) عمل میکند. خود صفحه رشد نه دریل میشود و نه آسیب میبیند، و همین است که این روش را برگشتپذیر میکند.
این اصلاحی آهسته است. هیچ چیزی به زور انجام نمیشود. رشد خود کودک کار را انجام میدهد.
چه مشکلاتی را درمان میکند
- ژنو والگوم (genu valgum)، همان پای ضربدری
- ژنو واروم (genu varum)، همان پای پرانتزی، از جمله بیماری بلانت (Blount)
- والگوس مچ پا، که در کودکان مبتلا به اسپینا بیفیدا، دیسپلازی اسکلتی یا سابقه شکستگی شایع است
- انحراف پس از ضربه یا عفونت که به بخشی از صفحه رشد آسیب زده است
- انحراف در بیماریهای عصبیعضلانی و در دیسپلازیهای اسکلتی
- اختلاف طول پاها، با کند کردن رشد کل صفحه رشد در پای بلندتر، به جای فقط یک سمت آن
مناسب چه کسانی است
تنها شرط لازم، باقی بودن رشد است. بدون آن، این روش جواب نمیدهد. تصمیمگیری درست در این باره به چیزی بیش از سن کودک نیاز دارد:
- سن استخوانی، که از روی رادیوگرافی دست و مچ چپ تعیین میشود و اغلب ۱ سال یا بیشتر با سن تقویمی فاصله دارد
- رادیوگرافی ایستاده تمامقد از هر دو پا برای بررسی راستا، در حالی که کشککها رو به جلو هستند
- میزان رشد باقیمانده، که با توجه به نمودار رشد کودک و مرحله بلوغ او تخمین زده میشود
- شدت انحراف، و اینکه آیا در حال بدتر شدن است یا نه
کودکی که به پایان رشد اسکلتی نزدیک است و انحراف بزرگی دارد، رشد کافی باقی ندارد و توصیه صادقانه برای او جراحی استئوتومی است.
جراحی
یک جراحی سرپایی از طریق برشی ۲ تا ۳ سانتیمتری در کنار زانو یا مچ پا. پلاک زیر دید رادیوگرافی در جای درست قرار میگیرد و با دو پیچ ثابت میشود. در بیشتر موارد گچگیری لازم نیست و کودک همان روز راه میرود.
پیگیری چگونه است
این بخشی است که نتیجه را تعیین میکند. کودک هر ۳ تا ۴ ماه با یک رادیوگرافی ایستاده برای بررسی راستا معاینه میشود و هر بار میزان اصلاح اندازهگیری میشود. وقتی پا صاف شد، ایمپلنت خارج میشود. نه زودتر، و مهمتر از آن، نه مدت زیادی بعد از آن.
اصلاح بیش از حد به دلیل ماندن طولانی پلاک، شایعترین عارضه رشد هدایتشده است و این یک شکست در پیگیری است، نه در جراحی. به خانوادههایی که نمیتوانند به معاینههای منظم متعهد بمانند باید صریح گفت که این روش برایشان مناسب نیست.